Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Ναός Αμυκλαίου Απόλλωνα – Το αινιγματικό κτίσμα του 6ου αιώνα

Διασκορπισμένα σε όλα τα εκκλησάκια της κοιλάδας του Ευρώτα, σε έναν μικρό λόφο πέντε χιλιόμετρα νότια της σημερινής Σπάρτης, βρίσκονται τα απομεινάρια του Ναού Αμυκλαίου Απόλλωνα. Ένα επιβλητικό, μαρμάρινο και περίτεχνα διακοσμημένο κτίριο του 6ου αι. π.Χ., με το 14,5 μέτρων άγαλμά του να ξεπερνά κατά πολύ σε ύψος το αρχιτεκτονικό οικοδόμημα. Ο κολοσσιαίος θρόνος του θεού φιλοτεχνήθηκε τον 6ο αι. π.Χ. από το φημισμένο αρχιτέκτονα Βαθυκλή που καταγόταν από τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας. Οι μελετητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το άγαλμα, προϋπήρχε στη θέση αυτή τουλάχιστον μισό αι. προτού κατασκευαστεί ο θρόνος.

Ο Παυσανίας κατά τον 2ο π.Χ. αι. φαίνεται βαθύτατα εντυπωσιασμένος από το μέγεθος, τη μορφή και τον πλούσιο διάκοσμό του ναού, για τον οποίο λέγεται ότι είχε συνεισφέρει με χρυσό ακόμη και ο Κροίσος. Παρά τις διαθέσιμες περιγραφές, οι μελετητές προτείνουν διαφορετικές εκδοχές για την αρχιτεκτονική του οικοδομήματος, με αποτέλεσμα η μορφή του να παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστη. Ωστόσο οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι ο ναός του Αμυκλαίου ενδέχεται να αποτελούσε τον εντυπωσιακότερο ναό της αρχαίας Ελλάδας.

Ο ιερός χώρος των Αμυκλών είναι ο πρώτος οργανωμένος μυητικός και λατρευτικός ιερός τόπος στον Ελλαδικό χώρο και συνδέεται με τη λατρεία του Υακίνθου, μιας προελληνικής θεότητας που εγκαθιδρύεται από τη μυκηναϊκή εποχή. Στο ιερό καθιερώθηκαν οι γιορτές των Υακινθίων που συμβόλιζαν τη συμφιλίωση της δωρικής Σπάρτης, όπως εκφράζεται με τον Απόλλωνα, με τον προ-δωρικό πληθυσμό των Αμυκλών, που εκπροσωπείται από τον Υάκινθο. Ο ναός αποτέλεσε σημαντικό πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο των κλασσικών χρόνων και μαζί με τα ιερά της Χαλκιοίκου Αθηνάς και της Ορθίας Αρτέμιδος συνάρθρωναν τη λατρεία της αρχαίας Σπάρτης.

Το αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον για το Αμυκλαίον ξεκίνησε στις αρχές του 19ου αι. με τις ανασκαφές του Χρήστου Τσούντα, ο οποίος αποκάλυψε κτιστό ανάλημμα και τον περίβολο του ναού. Η ανασκαφή συνεχίστηκε το 1904 από τους αρχιτέκτονες Φουρτβέγκλερ Φίχτερ και το 1907 από τον Α. Σκιά, που μετακινώντας την εκκλησία της Αγίας Κυριακής εντόπισε ακριβώς από κάτω το θρόνο του ναού. Οι έρευνες που συνεχίστηκαν το 1924 από τους αρχαιολόγους Ε. Βuschor και W. Von Μassow, επιβεβαίωσαν τη λατρεία στον χώρο από τη Μυκηναϊκή εποχή. Το 1966-68, ο αρχαιολόγος Α. Δεληβοριάς ξεκίνησε να ψάχνει για τα σπαράγματα του μνημείου και το 2005 επέστρεψε ως επικεφαλής τοy ανασκαφικού και αναστηλωτικού προγράμματος με μια μεγάλη ομάδα από εξέχοντες επιστήμονες.

Οι έρευνες κατέδειξαν ότι ολόκληρη η εκκλησιά της Αγίας Κυριακής έχει κτιστεί από το υλικό του ιερού, ενώ ένα κολοσσιαίων διαστάσεων μαρμάρινο κατώφλι εντοπίστηκε εντοιχισμένο στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία στο Σκλαβοχώρι. Στην ίδια εκκλησία έχουν βρεθεί συνολικά 15 αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη, γλυπτά ή κιονόκρανα, κι ένα ακόμη στους Αγίους Θεοδώρους. Στον ναό του Αγίου Νικολάου έχει επίσης βρεθεί ενσωματωμένο αρχιτεκτονικό υλικό από το θρόνο, ενώ αρχιτεκτονικά μέλη έχουν συγκεντρωθεί και εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης. Αυτά περιλαμβάνουν τμήματα επιστυλίου και σίμης, δόμους, ορθοστάτες, πλάκες δαπέδου, σπόνδυλους κιόνων, παραστάδες για θύρες, πλάκες οροφής και κιονόκρανα τριών διαφορετικών τύπων που συνδυάζουν στοιχεία ιωνικού και δωρικού ρυθμού περιγράφοντας την αρχιτεκτονική ιδιαιτερότητα του ναού.

Στόχος των επιστημόνων είναι ο εντοπισμός και η συγκέντρωση του αρχαίου υλικού και η ανασύσταση, στο μέτρο του δυνατού, του περίφημου αυτού οικοδομήματος.

#mythicalpeloponnese

eot
espa
Επιλεγμένες φωτογραφίες
Δεν υπάρχουν προϊόντα στο καλάθι!
0
X
Μετάβαση στο περιεχόμενο